Từ những chiếc gáo dừa xù xì, tưởng chừng chỉ có thể bỏ đi sau khi lấy cơm dừa, chị Nguyễn Băng Nhi, cô gái sinh ra và lớn lên ở xứ dừa Bến Tre, đã biến chúng thành những món trang sức tinh xảo, mang đậm dấu ấn văn hóa Việt. Từ một đồ án tốt nghiệp, COCOHAND đã trở thành thương hiệu trang sức từ gáo dừa và sinh kế bền vững cho chị Nguyễn Băng Nhi cùng những người thợ thủ công tại quê nhà.

Nhìn thấy vẻ đẹp ở những thứ người ta bỏ đi

Sinh ra và lớn lên ở Bến Tre, hình ảnh những chiếc gáo dừa khô, thô ráp vốn quen thuộc với chị Nguyễn Băng Nhi từ tấm bé, gắn liền với đời sống thường nhật của người dân xứ dừa. Với đa số mọi người, gáo dừa sau khi tách cơm chỉ còn giá trị làm chất đốt hay nguyên liệu sản xuất than hoạt tính. Nhưng dưới góc nhìn của một sinh viên ngành Thiết kế tạo dáng, Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM, chị Nhi lại nhìn ra một thứ chất liệu rất đặc biệt: độ cứng cao, vân gáo tự nhiên độc đáo, đường cong mềm mại, và khi được xử lý bề mặt đúng kỹ thuật sẽ cho ra nhiều sắc độ vô cùng đẹp mắt.

Với chị Nguyễn Băng Nhi, mỗi sản phẩm của COCOHAND không đơn thuần là một món đồ trang sức, mà còn là cách để chị kể câu chuyện về quê hương và những người đã làm ra nó.

 Năm 2018, ý tưởng ấy được chị hiện thực hóa qua đồ án tốt nghiệp mang tên Trang Sức Dừa. Chị nhận ra tiềm năng rất lớn khi đưa gáo dừa vào lĩnh vực trang sức cá nhân, nơi tính độc bản, sự tinh tế và thông điệp sống xanh luôn được người dùng đề cao. Nói về cơ duyên với chất liệu này, chị Nhi chia sẻ: "Tôi nhận ra gáo dừa khô có chất liệu rất đặc biệt, độ cứng cao, vân gáo tự nhiên độc đáo." Sự kết hợp giữa chất liệu thô mộc của tự nhiên với ngôn ngữ thiết kế hiện đại chính là điều đã thôi thúc chị chọn gáo dừa làm chất liệu theo đuổi xuyên suốt hành trình khởi nghiệp của mình.

Hành trình từ bản vẽ trên giấy đến xưởng sản xuất thực tế

Biến một ý tưởng trên giảng đường thành công việc kinh doanh thực thụ chưa bao giờ là điều dễ dàng. Khó khăn lớn nhất, theo chị Nhi, nằm ở việc xử lý chất liệu và chuẩn hóa kỹ thuật chế tác, khi mỗi vỏ gáo dừa lại có độ dày mỏng, độ cong khác nhau, đòi hỏi rất nhiều thời gian và chi phí để nghiên cứu, cải tiến dần từng công đoạn nếu muốn sản xuất số lượng lớn mà vẫn giữ được độ tinh xảo.

Giai đoạn đầu, chị cùng chồng phải tự mày mò, thử sai nhiều lần để kết hợp giữa tay nghề thủ công tỉ mỉ với máy móc hiện đại như máy cắt, khắc laser công nghiệp, nhằm tối ưu thời gian sản xuất mà vẫn đảm bảo độ chính xác cho từng món trang sức. Đó cũng là lúc chị phải chuyển từ tư duy của một sinh viên làm ra sản phẩm đẹp, sang tư duy của một người vận hành, phải tính toán cả chi phí, độ bền cơ học, độ an toàn khi tiếp xúc trực tiếp với da người đeo, lẫn bài toán xây dựng kênh phân phối.

Các sản phẩm trang sức, phụ kiện làm từ gáo dừa của thương hiệu Cocohand.

 Bước ngoặt thực sự đến khi COCOHAND bắt đầu nhận được những đơn hàng B2B, đơn hàng quà tặng doanh nghiệp và sự đón nhận tích cực từ các đối tác bán sỉ. Nếu như việc bán lẻ trên Facebook trước đó chỉ giúp chị xác thực nhu cầu thị trường, thì khi các doanh nghiệp tìm đến vì muốn sở hữu một sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa Việt, vừa bền vững vừa có câu chuyện riêng để làm quà tặng đối tác, chị mới nhận ra COCOHAND không còn là một dự án cá nhân nữa. Việc mở rộng xưởng sản xuất, đầu tư máy móc chuyên dụng và xây dựng mạng lưới nghệ nhân liên kết tại địa phương sau đó đã khẳng định gáo dừa hoàn toàn có thể đứng vững trên thị trường theo một mô hình kinh doanh chuyên nghiệp.

Mang hồn quê vào từng món trang sức nhỏ

Với chị Nguyễn Băng Nhi, mỗi sản phẩm của COCOHAND không đơn thuần là một món đồ trang sức, mà còn là cách để chị kể câu chuyện về quê hương và những người đã làm ra nó. Chị muốn cho thấy một phế phẩm nông nghiệp, nếu được đặt đúng vào tư duy thiết kế và kỹ nghệ chế tác, hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm mang giá trị thẩm mỹ và thời trang cao. Đồng thời, đó cũng là cách chị tôn vinh bàn tay của những nghệ nhân địa phương, những người đã đặt vào từng đôi hoa tai, từng món quà tặng cả sự kiên trì và tỉ mỉ.

Chị Nguyễn Băng Nhi (áo xanh) nhận giấy chứng nhận sản phẩm OCOP 4 sao tại Lễ công bố sản phẩm OCOP tỉnh Vĩnh Long năm 2025 (đợt 1).

 Nhìn lại hành trình từ một đồ án tốt nghiệp đến một xưởng sản xuất hoạt động thực tế, điều khiến chị tự hào nhất không chỉ là việc tạo ra một thương hiệu, mà là đã kiên định đi đến cùng với lựa chọn của mình, tạo công ăn việc làm ổn định cho người dân địa phương và khẳng định giá trị mới cho gáo dừa Việt Nam. Chị nhắn nhủ với những người trẻ đang ấp ủ ý tưởng: "Đừng chờ đợi một kế hoạch hoàn hảo mới bắt đầu. Ý tưởng hay đến đâu cũng sẽ nằm trên giấy nếu thiếu đi bước chân đầu tiên". Với những bạn trẻ đang ấp ủ một ý tưởng nhưng chưa đủ tự tin để bắt tay vào thực hiện, chị cho rằng điều quan trọng là dám thử sai, chấp nhận thử thách trong giai đoạn đầu và kiên trì tối ưu quy trình từng ngày. Khi người khởi nghiệp đủ tâm huyết và thực sự hiểu giá trị cốt lõi mà sản phẩm của mình mang lại cho cộng đồng, thị trường ắt sẽ mở lối.

Hồng Ân