Trong bối cảnh chuyển đổi số trở thành xu thế tất yếu của nền kinh tế toàn cầu, UBND TP. Hồ Chí Minh đã ban hành Kế hoạch triển khai chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng trên địa bàn. Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện đại hóa lĩnh vực hạ tầng, nâng cao năng lực quản lý và tạo nền tảng phát triển kinh tế số, xã hội số.
Minh họa quá trình chuyển đổi số trong xây dựng và quản lý kết cấu hạ tầng, với việc ứng dụng các công nghệ như AI, IoT, BIM và dữ liệu lớn nhằm nâng cao hiệu quả giám sát, vận hành và phát triển đô thị thông minh, bền vững.
Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương và Chính phủ như Nghị quyết số 71/NQ-CP, Nghị quyết số 214/NQ-CP và Quyết định số 2597/QĐ-TTg. Việc triển khai đồng bộ các chính sách này không chỉ mang ý nghĩa định hướng mà còn tạo hành lang pháp lý quan trọng cho tiến trình chuyển đổi số của ngành xây dựng.
Mục tiêu xuyên suốt là thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong toàn bộ chuỗi hoạt động xây dựng, từ chuẩn bị đầu tư, thiết kế, thi công đến quản lý, vận hành và khai thác công trình. Qua đó, góp phần đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả đầu tư, chất lượng công trình và năng lực khai thác hạ tầng. Kế hoạch cũng nhấn mạnh việc xây dựng hệ sinh thái kết cấu hạ tầng số thông minh, kết nối liên thông giữa các lĩnh vực, lấy dữ liệu làm nền tảng và người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.
Đến năm 2026, Thành phố đặt mục tiêu hoàn thiện khung pháp lý phục vụ chuyển đổi số trong lĩnh vực xây dựng; ban hành, hướng dẫn áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về dữ liệu, nền tảng số, BIM, IoT và quản lý hạ tầng thông minh. Đồng thời, xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng, bảo đảm kết nối, chia sẻ với các bộ, ngành và địa phương.
Thành phố cũng sẽ tích hợp dữ liệu với các nền tảng Big Data và AI phục vụ dự báo, quy hoạch và ra quyết định. Kho dữ liệu mô hình thông tin công trình (BIM) dùng chung sẽ được xây dựng, sẵn sàng kết nối với Kho dữ liệu Quốc gia. Việc áp dụng BIM sẽ trở thành bắt buộc đối với các công trình cấp II trở lên thuộc các dự án sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công và các dự án PPP.
Định hướng đến năm 2030, 100% dự án đầu tư xây dựng hạ tầng mới sẽ áp dụng các công nghệ như AI, IoT, GIS và BIM trong thiết kế, giám sát, quản lý chất lượng và vận hành. Dữ liệu công trình được số hóa, chuẩn hóa và liên thông, tạo nền tảng cho quản lý đồng bộ, hiệu quả.
Các nền tảng số dùng chung sẽ được triển khai phục vụ quản lý đầu tư, vận hành và bảo trì công trình. Hệ sinh thái hạ tầng số thông minh từng bước hình thành, bảo đảm kết nối liên ngành, liên vùng và liên thông giữa các cấp quản lý. Đáng chú ý, 100% quy trình quản lý sẽ được chuyển từ thủ công sang điện tử, sử dụng hồ sơ điện tử và dữ liệu trực tuyến, góp phần nâng cao tính minh bạch.
Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu, định hình lại cấu trúc và phương thức vận hành của nền kinh tế toàn cầu, mở ra cơ hội tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
Nguồn nhân lực được xác định là trụ cột quan trọng của chuyển đổi số. Thành phố hướng tới xây dựng đội ngũ có khả năng làm chủ và vận hành hiệu quả các công nghệ như AI, IoT, GIS và BIM. Đồng thời, bảo đảm 100% hệ thống số hóa trong lĩnh vực hạ tầng được bảo vệ theo các cấp độ an toàn thông tin, áp dụng tiêu chuẩn bảo mật trong khai thác và chia sẻ dữ liệu.
Tầm nhìn đến năm 2035, TP. Hồ Chí Minh phấn đấu hoàn thành chuyển đổi số toàn diện trong mọi hoạt động xây dựng, quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng. Việc áp dụng rộng rãi BIM sẽ góp phần tối ưu chi phí, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả kiểm soát chất lượng công trình.
Để hiện thực hóa mục tiêu, Kế hoạch đề ra các nhóm nhiệm vụ trọng tâm như hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển hạ tầng kỹ thuật; thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý hạ tầng đô thị và giao thông; phát triển nguồn nhân lực và tăng cường hợp tác quốc tế.
Sở Xây dựng được giao làm cơ quan đầu mối, chủ trì phối hợp triển khai, hướng dẫn, kiểm tra và tổng hợp kết quả thực hiện. Sở Tài chính bảo đảm nguồn lực tài chính; các sở, ngành liên quan và chính quyền địa phương phối hợp thực hiện theo phân công.
Việc triển khai chuyển đổi số trong xây dựng và hạ tầng tại TP. Hồ Chí Minh không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện chất lượng sống của người dân, góp phần giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế và hội nhập sâu rộng trong kỷ nguyên số.
Thạch Trung Thiên