TP.HCM đang tăng tốc tháo gỡ vướng mắc bồi thường, tái định cư và giải phóng mặt bằng tại hai dự án hạ tầng trọng điểm là Quốc lộ 13 và Vành đai 4, đồng thời yêu cầu các đơn vị liên quan hoàn tất bàn giao mặt bằng đúng tiến độ để sớm khởi công, giảm áp lực giao thông cửa ngõ và thúc đẩy phát triển đô thị.
Phối cảnh tuyến quốc lộ 13 kết hợp cầu cạn và đường song hành sau khi hoàn thành.
Đối với dự án Quốc lộ 13, theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Cát Lái - chủ đầu tư dự án thành phần 1 bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đơn vị đã ban hành thông báo thu hồi đất, phê duyệt phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 1.041/1.041 trường hợp. Đến nay, đã chi trả cho 1.023 trường hợp với tổng kinh phí khoảng 6.193 tỉ đồng. Tuy nhiên, diện tích mặt bằng thực tế được bàn giao mới đạt hơn 0,8ha trên tổng số 17,53ha cần thu hồi.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM - chủ đầu tư dự án thành phần xây lắp, đơn vị đang phối hợp cùng các địa phương và cơ quan liên quan đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, phấn đấu khởi công dự án vào cuối quý III/2026.
Một trong những khó khăn lớn hiện nay là thiếu quỹ tái định cư, với 107 nền đất và 61 căn hộ chưa được bố trí đủ cho người dân. Bên cạnh đó, nhiều hộ dân tiếp tục kiến nghị điều chỉnh giá bồi thường đất nông nghiệp để phù hợp hơn với thực tế thị trường.
Trước tình hình trên, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh yêu cầu Sở Xây dựng khẩn trương bổ sung quỹ tái định cư, đẩy nhanh sửa chữa và bố trí nhà ở cho người dân; đồng thời giao các đơn vị liên quan nghiên cứu cơ chế dự án cấp bách nhằm rút ngắn thủ tục, thúc đẩy tiến độ triển khai.
Đối với các trường hợp đã nhận tiền bồi thường, địa phương cần tăng cường hỗ trợ di dời, tháo dỡ, bàn giao mặt bằng và áp dụng các biện pháp hành chính cần thiết theo đúng quy định để bảo đảm tiến độ chung.
Bên cạnh đó, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM được giao hoàn thiện các thủ tục cần thiết để có thể khởi công dự án vào cuối quý III/2026, đồng thời công khai rõ các mốc tiến độ để người dân nắm bắt.
Đặc biệt, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM yêu cầu các đơn vị liên quan phải hoàn tất bàn giao toàn bộ mặt bằng trước ngày 30/7/2026, tạo điều kiện để dự án Quốc lộ 13 sớm khởi công, góp phần thay đổi diện mạo đô thị và giảm áp lực giao thông khu vực cửa ngõ thành phố.
Trong khi đó, dự án đường Vành đai 4 cũng đang được TP.HCM đẩy mạnh triển khai. Thành phố vừa ban hành kế hoạch chi tiết gồm 20 bước thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xây dựng đường gom, đường bên thuộc Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 trên địa bàn.
Phối cảnh đường Vành đai 4 TP.HCM.
Các bước triển khai bao gồm: xây dựng kế hoạch thu hồi đất; tổ chức họp với người dân trong khu vực bị ảnh hưởng; thành lập hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; xác định giá đất cụ thể để lập phương án bồi thường; ban hành thông báo thu hồi đất; tổ chức điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm; xác định nguồn gốc, tình trạng pháp lý nhà, đất và tài sản gắn liền với đất; lập dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư...
Theo kế hoạch, TP.HCM yêu cầu huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đồng thời tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư, các sở, ngành và chính quyền địa phương tại những khu vực bị ảnh hưởng bởi dự án.
Có 16 phường, xã nằm trong diện thu hồi đất phục vụ dự án, gồm: Hiệp Phước, Nhuận Đức, Tân An Hội (TP.HCM trước đây); Châu Pha, Châu Đức, Tân Thành (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây); Bình Dương, Hòa Lợi, Long Nguyên, Tây Nam, Thới Hòa, Bình Cơ, Tân Uyên, Vĩnh Tân, Thường Tân, Bắc Tân Uyên (tỉnh Bình Dương trước đây).
Bên cạnh đó, TP.HCM nhấn mạnh công tác thu hồi đất, bồi thường và tái định cư phải được thực hiện công khai, minh bạch, bảo đảm quyền lợi người dân cũng như tiến độ bàn giao mặt bằng.
Để phục vụ công tác tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng bởi dự án, UBND TP.HCM đã phân bổ 284 nền đất ở thuộc quỹ tài sản công cho các địa phương liên quan.
Sở Xây dựng TP.HCM được giao trách nhiệm thông báo cụ thể vị trí các nền đất để các địa phương và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Bà Rịa làm cơ sở lập, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tổ chức giao đất cho người dân theo đúng quy định.
Ngoài ra, Chủ tịch UBND TP.HCM cũng yêu cầu khắc phục dứt điểm các tồn tại, tăng cường kiểm tra thực địa và tháo gỡ vướng mắc trong các khâu giải phóng mặt bằng, quy hoạch, đấu thầu; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý tiến độ. Trọng tâm là thúc đẩy giải ngân các dự án lớn như bồi thường hạ tầng tại Hóc Môn, tuyến metro số 2, dự án vệ sinh môi trường giai đoạn 2 và đường nối cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.