Trung Quốc vừa công bố hai mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) ứng dụng dữ liệu vệ tinh khí tượng Phong Vân nhằm nâng cao khả năng giám sát, dự báo và cảnh báo sớm các hiện tượng thời tiết nguy hiểm.
Ảnh minh họa: AI
Theo Cục Khí tượng Trung Quốc (CMA), các mô hình AI đầu tiên phục vụ cảnh báo thời tiết cực đoan từ vệ tinh Phong Vân được giới thiệu hôm 29/10 tại một hội nghị tại tỉnh Hồ Nam, miền Trung Trung Quốc.
Hai mô hình mới gồm mô hình giải mã ảnh mây bão thông minh và mô hình dự báo tức thời các hiện tượng đối lưu dữ dội. Các công cụ này được phát triển nhằm khai thác hiệu quả dữ liệu vệ tinh, hỗ trợ theo dõi diễn biến của bão và phát hiện sớm những khu vực có nguy cơ xảy ra các hiện tượng đối lưu mạnh.
Trong đó, mô hình giải mã ảnh mây bão thông minh có khả năng tự động phân tích vị trí, cấu trúc, cường độ và quá trình phát triển của bão. Hệ thống đồng thời tạo văn bản giải mã theo tiêu chuẩn và các sản phẩm trực quan hóa, hỗ trợ công tác giám sát và dự báo bão.
Hiện mô hình này có thể nhận diện được 7 loại đặc trưng của bão, thực hiện giải mã 15 phút một lần và hoàn thành việc tạo văn bản trong vòng 27 giây.
Trong khi đó, mô hình dự báo tức thời Nowcasting sử dụng dữ liệu quan sát liên tục từ vệ tinh khí tượng Phong Vân-4 trong hai giờ gần nhất để dự đoán sự phát triển của các đám mây. Trên cơ sở đó, hệ thống xác định những khu vực có nguy cơ xảy ra đối lưu nghiêm trọng, với thời gian cảnh báo sớm lên tới 4 giờ.
Nowcasting là phương pháp dự báo tình trạng thời tiết rất gần trong tương lai (từ vài phút đến vài giờ), nhằm cung cấp thông tin kịp thời về những diễn biến có thể gây nguy hiểm, đặc biệt là các hiện tượng thời tiết phát triển nhanh.
Theo CMA, các vệ tinh khí tượng Phong Vân giữ vai trò quan trọng trong hệ thống quan trắc khí tượng của Trung Quốc. Trong bối cảnh công nghệ AI phát triển nhanh chóng, việc xử lý khối lượng lớn dữ liệu vệ tinh để trích xuất thông tin quan trọng và dự báo diễn biến thời tiết từ sớm đang trở thành một hướng ứng dụng đáng chú ý.
Tính đến nay, Trung Quốc có 10 vệ tinh khí tượng Phong Vân đang hoạt động trên quỹ đạo. Dữ liệu từ hệ thống vệ tinh này được cung cấp cho 141 quốc gia và vùng lãnh thổ, góp phần hỗ trợ hoạt động quan trắc và dự báo thời tiết.
Minh Nguyễn (theo Xinhua)