Nhà khoa học có thêm đầu mối dữ liệu về nghiên cứu, công bố và trích dẫn

Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ra mắt tại địa chỉ www.sti.gov.vn. Ảnh chụp màn hình

Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chính thức ra mắt sáng 11/9 tại địa chỉ www.sti.gov.vn. Đây là một trong các nền tảng số dùng chung, cung cấp 137 chỉ tiêu thống kê của ngành và 17 chỉ tiêu thống kê quốc gia trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Điểm đáng chú ý của hệ thống nằm ở khả năng liên kết đa chiều giữa nhiều nhóm dữ liệu. Thông tin về tổ chức khoa học và công nghệ, nhà khoa học, nhiệm vụ khoa học và công nghệ và công bố khoa học được kết nối trên cùng hệ thống. Dữ liệu trích dẫn cũng được thu thập để tính toán các chỉ số đánh giá chất lượng tạp chí và bài báo khoa học của Việt Nam.

Hệ thống đã kết nối, tích hợp dữ liệu với Trung tâm dữ liệu quốc gia, đồng thời hỗ trợ đăng nhập một lần qua VNeID và sẵn sàng kết nối, chia sẻ dữ liệu thời gian thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ và các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, sáng 11/9. Ảnh: Trọng Đạt

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định nhìn nhận hệ thống là cơ sở để hình thành bức tranh tổng thể về tiềm lực, hoạt động và kết quả khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của đất nước.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc ra mắt hệ thống "mới là bước khởi đầu". Giá trị của hệ thống không nằm ở một phần mềm mà phải được đo bằng chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối, mức độ khai thác và hiệu quả thực tế.

Trong thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục hoàn thiện dữ liệu theo các tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung, chia sẻ". Cùng với đó là tăng cường xác thực, kiểm chứng những dữ liệu quan trọng nhằm bảo đảm thông tin trên hệ thống có độ tin cậy cao.

Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị đẩy mạnh kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu, hạn chế tối đa việc trùng lặp. Hệ thống cũng phải hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu, giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận thông tin về các sản phẩm khoa học và công nghệ mới thông qua cổng thông tin.

Một yêu cầu khác được đặt ra là chuyển từ quản lý dữ liệu sang khai thác giá trị của dữ liệu. Các đơn vị thuộc Bộ được yêu cầu nghiên cứu các công cụ phân tích, thống kê, trực quan hóa và sử dụng AI để khai thác dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành, đánh giá tiềm lực, theo dõi xu hướng và hoạch định chính sách.

"Dữ liệu phải thực sự trở thành cơ sở ra quyết định, không chỉ dừng lại ở việc lưu trữ và tra cứu", Thứ trưởng Lê Xuân Định nhấn mạnh.

Thứ trưởng kỳ vọng hệ thống sẽ trở thành "cuốn sổ tay thiết yếu" với mọi nhà khoa học, mọi tổ chức khoa học, công nghệ và nhà quản lý. Đây sẽ là nơi người dùng có thể tìm kiếm dữ liệu đầy đủ và cập nhật khi cần.

Nhà khoa học có thể tra cứu dữ liệu về nghiên cứu, công bố và trích dẫn khoa học tại mục "Tìm kiếm công bố khoa học & trích dẫn". Ảnh chụp màn hình

Ông Trần Đắc Hiến, Cục trưởng Thông tin, thống kê và đánh giá khoa học, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết hệ thống được xây dựng với mục tiêu hình thành một đầu mối thông tin khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thống nhất, có khả năng kết nối và dùng chung trên phạm vi quốc gia.

Theo ông Hiến, dữ liệu về tổ chức, nhân lực, nhiệm vụ, kết quả nghiên cứu, công bố và trích dẫn khoa học sẽ từng bước được liên thông. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc "có dữ liệu" mà phải "dùng được dữ liệu và tạo ra giá trị từ dữ liệu".

Từ góc độ quản trị hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (Nafosted), đánh giá hệ thống đánh dấu "bước tiến rõ rệt" trong phương thức quản lý.

Theo ông, cách tiếp cận đang chuyển từ quản lý phân tán, dựa nhiều vào hồ sơ và báo cáo, sang quản trị dựa trên dữ liệu, bằng chứng và kết quả. Hệ thống được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng, tính minh bạch và hiệu quả của hoạt động tài trợ; thúc đẩy quản lý theo kết quả và tác động; đồng thời giảm gánh nặng hành chính cho nhà khoa học và tổ chức chủ trì.

Ở cấp địa phương, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, cho rằng hệ thống bổ sung nguồn dữ liệu cho nhiều nhóm người dùng, từ cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học đến doanh nghiệp.

Nhà quản lý có thêm thông tin để hoạch định chính sách. Nhà khoa học và chuyên gia có dữ liệu phục vụ nghiên cứu, tư vấn chính sách. Doanh nghiệp có thể tìm kiếm thông tin về công nghệ để phục vụ hoạt động đổi mới.

Ông mong muốn dữ liệu của hệ thống luôn "đủ" và "đúng". Theo ông, chỉ khi dữ liệu đủ và đúng, hệ thống mới có thể "sạch và sống được".

Hoàng Toàn